De kloof tussen burger en politiek is een aan erosie onderhevig begrip. Populisten roepen dat er een kloof is en dat politici geen benul hebben van wat er speelt in de praktijk. Vervolgens zie je soms dat dergelijke populisten een eigen partij beginnen om vervolgens deel te gaan uitmaken van politiek establishment, ze gaan zelf deel uitmaken van de politiek.

Anderen roepen dat alles transparant moet, zonder aan te geven wat zij daar precies mee bedoelen.

Ik heb al vaker geschreven over de kloof, die in mijn ogen een ander karakter heeft dan dat politici niet zouden begrijpen wat er op "straat" leeft. Alsof politici geen contacten buiten de politiek zouden hebben. Als ik naar mijzelf kijk, dan is er niemand in mijn familiekring die politiek actief is. Daarnaast heb ik ook andere rollen dan wethouder. Zo ben ik vader en praat ik met mijn kinderen van 11, 5 en 3. Zij vertellen onder het eten wat zij op school meemaken etc. Ik ga naar ouderavonden en bespreek met leerkrachten hun prestaties. Ik ga zaterdags met de twee oudsten mee naar Korfbal en voetbal en spreek daar ouders, die niet politiek actief zijn. Ik ben lid van de Hervormde Kerk in Putten en heb in die kerk mijn contacten, die niet over politiek gaan. Ik praat met mijn buren, die niet politiek actief zijn. Mijn zwager is ondernemer en daar praat ik vaak mee. Martha, mijn vrouw, houdt mij vaak de spiegel voor als het om de betrekkelijkheid van politiek gaat.

Ik denk eerlijk gezegd, dat ik niet uniek ben, maar dat voor de meeste raadsleden in Putten geldt, dat zij in verschillende rollen heel veel contacten buiten de politiek hebben en zo prima weten wat er leeft onder de mensen.

Toch bestaat er wel een kloof, maar de vraag is of die kloof erg is, of dat die juist wel goed is. Waar bestaat die kloof uit? Om met de laatste vraag te beginnen.

Wij leven in een maatschappij, waarin al snel wordt gezegd dat er niet voldoende/goed wordt gecommuniceerd. Het is vooral de overheid die dat verwijt vaak krijgt. Ik beweer dat wij vaak veel teveel communiceren. Communiceren is voor mij een proces tussen twee partijen die naar elkaar luisteren en van gedachte wisselen. Communiceren wil niet zeggen dat de een doet wat de ander zegt.

In Putten hebben wij als gemeente een website, die vol met informatie staat. In het Puttens Weekblad staat wekelijks een informatiepagina van de gemeente. Wij geven veel persberichten uit, die vaak in het Puttens Weekblad, de Puttenaer en diverse Puttense en regionale websites worden gepubliceerd. Wij houden vaak informatieavonden en voorlichtingsbijeenkomsten. Ik denk bijvoorbeeld aan de bijeenkomsten mbt de herinrichting Groene Scheg, ik denk aan de wijkveiligheidsavonden, de informatiebijeenkomsten over de WMO, de sportnota, bestemmingsplannen etc. Verder zijn de raads- en commissievergaderingen openbaar en of te beluisteren via internet en de lokale radio. Als ik naar mijn eigen agenda kijk dan zie ik veel afspraken met belangengroepen en individuele burgers die iets onder de aandacht willen brengen.
Als ik dit zo zie, dan communiceert de politiek in Putten zich suf.

Ik denk dat iedereen die als kerk- of verenigingsbestuurder, of die een leidinggevende functie in het bedrijfsleven bekleedt, wel eens ervaren heeft dat hij / zij ongemerkt veel meer inns- en outs- van complexe zaken weet dan de leden van de vereniging of dan degenen aan wie leiding gegeven wordt. Hoe komt dat? Ik denk dat veel zaken waarmee leidinggevenden en bestuurders te maken hebben complex zijn. Kerk- en verenigingsbesturen hebben te maken met hogere organen van de kerk, of sportbonden etc. Leidinggevenden in bedrijven hebben te maken met vakbonden of concerndirecties en weten wat er op die niveaus speelt. Het is voor leden en werknemers ondoenlijk om dat allemaal bij te houden en te volgen, omdat het vaak om complexe zaken gaat

Bestuurders en leidinggevenden moeten wel weten hoe de belangen op de andere niveaus liggen en moeten een vertaalslag maken naar de praktijk. Dat vergt veel "evenwichtskunst" van hen. Het individuele kerklid wil niet worden vermoeid met allerlei kwesties die op synodaal niveau spelen. Het lid van de plaatselijke voetbalclub, zal het worst wezen wat de KNVB in 2020 voor ambitie heeft, die wil gewoon op zaterdag een partijtje voetbal spelen.

Dat geldt volgens mij ook in de politiek. De individuele burger wil op tijd zijn bouw- of andere vergunning hebben. Wil goed en goedkoop zijn afval kwijt. Wil zo weinig mogelijk belasting betalen, wil zo maximaal mogelijke veiligheid en wil goede voorzieningen als onderwijs, wegen, straatverlichting, gezondheidszorg, sportvoorzieningen, culturele voorzieningen etc.
Tegelijkertijd wil de burger niet vermoeid worden met de complexiteit op het gebied van wet- en regelgeving, begrotingspolitiek en de verhoudingen tussen Rijk, Provincie en Gemeente.

Van politici mag en moet wel worden verwacht dat zij zich verdiepen in de complexiteit van zaken, dat zij hun oor te luister leggen in hun omgeving en dat zij afgewogen keuzes maken. Politici die dat niet doen, doen in mijn ogen hun werk niet goed en verworden tot buikspreekpoppen van bepaalde groepen of van een aantal burgers. Meestal ontstijgt hun bijdrage aan het publieke debat nauwelijks het niveau van goedkope borrelpraat.

De vraag blijft of de kloof erg is of niet. Alleen in Utopia zal het mogelijk blijken te zijn dat alle burgers over alle informatie beschikken en dat 100% transparantie zal worden ervaren, maar Utopia bestaat niet.

Ik denk daarom dat de informatiekloof niet erg is, mits politici datgene blijven doen waarvoor zij zijn gekozen: Het afwegen van belangen in complexe zaken en dan keuzes maken.

^{(inspiratie voor dit stuk heb ik ontleend aan een toespraak van oud-Minister Hans Dijkstal op de ledenvergadering van de wethoudersvereniging in nov 2008)}