Toespraak bij het afscheid van Burgemeester B.J. van Putten d.d. 27 augustus 2010-08-18

Voorzitter, Commissaris, geachte aanwezigen, Beste Jan en Matty

Alles heeft zijn tijd

In het bekende Bijbelboek Prediker wordt voor alles een tijd aangegeven. Vandaag is, ruim 13 jaar na jouw aantreden als burgemeester van de gemeente Putten het moment aangebroken waarop wij afscheid nemen van elkaar.

Bijzondere momenten verdienen het om gemarkeerd te worden, het zijn mijlpalen. Overdrachtelijk gezien markeert een mijlpaal een scheiding met het verleden waardoor de situatie voorgoed verandert. Dertien jaar geleden was, toen jullie aantraden als burgemeestersechtpaar in Putten zo’n mijlpaal

Vandaag is weer een mijlpaal zowel voor jullie als voor de gemeente Putten. Nooit meer burgemeester van Putten van Putten, alsof er een echo klinkt. Vanaf 1 september, na bijna 32 jaar waarvan de laatste 13 jaar in Putten, niet langer burgemeestersechtpaar. Dat is in jullie persoonlijk leven ook een mijlpaal en zal ook best even wennen zijn.

Op een dag als vandaag kijken wij met elkaar terug en beseffen we, dat er in de afgelopen 13 jaar veel is gebeurd, veel herinneringen zullen vandaag in jullie naar boven komen of door anderen worden opgehaald. Mooie herinneringen, verdrietige, bijzondere, ze trekken als het ware als een foto’s aan het geestesoog voorbij.

Putter ben je van geboorte en Puttenaar kun je worden. Het is dat jullie beiden niet in Putten geboren zijn, maar in mijn beleving en herinneringen zijn jullie in de afgelopen 13 jaar, terwijl het feitelijk niet kan, Putters geworden.

In mijn oude vak van Hoofd Personeel & Organisatie hamerde ik bij leidinggevenden altijd op het belang van functionerings- en exitgesprekken. Doel daarvan was om van elkaar te vernemen op welke vlakken er verbeterkansen liggen, maar ook om te horen of aan elkaars verwachtingen was voldaan. In een exit gesprek wordt teruggegrepen op eerder gemaakte afspraken c.q. functieomschrijvingen.

Ik zal hier geen volledig exit-gesprek houden. Toch heb ik de profielschets, die in september 1996 door de raad werd vastgesteld er even op nageslagen. Tenslotte heeft die er mede toe geleid dat jij 13 jaar geleden burgemeester van Putten werd.

De profielschets begint met een karakterschets van onze gemeente. Toen ik de profielschets zo doorlas, de toenmalige bestuurders inschattend en de Puttense soberheid kennend, bekroop mij het gevoel dat in de achterhoofden van de toenmalige bestuurders iets van de gedachten, die Prediker zo mooi verwoord, moet hebben meegespeeld.

Pred 10,17

“Je bent gelukkig, land, wanneer je koning een man van adel is en zijn raadgevers alleen op de gepaste tijd naar een feestmaal gaan, zichzelf beteugelen en niet dronken zijn.”

Met andere woorden Putten zoekt een wijze burgemeester, die past in een nuchtere omgeving waar hard wordt gewerkt, zonder franje en waar de centen niet over de balk worden gesmeten. Ik kan niet anders zeggen dat deze gedachte nog niets aan actualiteit heeft ingeboet.

Je bent weliswaar, voor zover mij bekend niet van adellijke afkomst, maar enige Koninklijke trekken, als Hare Majesteits vertegenwoordiger in Putten, heb je zeker, maar daarover later meer.

We lopen even een aantal kenmerken en kwaliteiten uit de profielschets van 13 jaar geleden na:

Persoonskenmerken

1. Energiek en dynamisch:

Energiek en dynamisch ben je zeker. Het was en is met jou in het College nooit saai geweest. Ellenlange beschouwingen zijn niet aan je besteed en je bent in staat om je snel een mening te vormen en besluiten te nemen. Wij worden per slot van rekening toch betaald om besluiten te nemen.

Om in militaire termen te blijven: je maakt een Snelle Beoordeling van de Toestand aan de hand van het OTVEM: een analyse van de Opdracht, het Terrein waarin de opdracht moet worden uitgevoerd, een analyse van de sterkte van de Vijand en van de Eigen Middelen en Mogelijkheden.

Ik kan niet anders zeggen dat Putten in jouw analyses vaak over veel Eigen Middelen en Mogelijkheden beschikte en de Vijand maar over zeer weinig middelen. Dan is niet veel verbeeldingskracht vereist om je een voorstel te maken van de krachtdadige stellingname van Putten.

In regionaal verband werd meerdere malen zonder omhaal van woorden de positie van Putten neergezet. Bij het streekarchief zijn ze nog steeds onder de indruk van jouw daadkrachtige besluitvorming.

Waar je samen met Matty de energie vandaan haalt om overal acte de presence te geven is mij eerlijk gezegd een raadsel. Bij evenementen in het dorp, brandweerwedstrijden in het land, herdenkingen in binnen en buitenland: jullie waren er gewoon, zelfs als je daar je vakantie voor moest onderbreken of een nacht slaap aan moest opofferen.

2. Twee fracties hadden voorkeur voor een gehuwde man, gesteund in zijn ambt door zijn echtgenote:

Jullie hebben echt samen invulling gegeven aan het ambt van burgemeester. Ik

heb van dichtbij mogen zien en beleven dat jullie elkaar hebben gesteund,

gestimuleerd. Jullie waren echt een team en als zodanig ook zichtbaar in Putten.

Putten heeft eigenlijk 2 burgemeesters voor de prijs van 1 gehad. In tijden van financiële krapte en bezuinigingen op o.a. personeelskosten voor de deur gaven jullie het goede voorbeeld.

Matty jij was in de goede zin des woords echt mevrouw de burgemeester. Je leefde mee, je dacht mee en je was er als het nodig was. Ik denk dat velen niet in de gaten hebben gehad welk een steun jij door al die jaren heen bent geweest voor Jan.

3. Toegankelijk voor mensen, meelevend in vreugde en verdriet:

Toegankelijk was je: Ik parafraseer onze oud Griffier Arrie Werrie die bij zijn afscheid een schets van zijn loopbaan en veranderende tijden gaf: Het was in de jaren 60 burgemeester Quarles,in de jaren 80 werd het meneer Berkhout en jij was “gewoon” Jan van Putten.

Dit is een aardige typering die o.a. aangeeft dat je voor inwoners en personeel benaderbaar was.

Beiden leefden jullie mee met jubilea, en geboortes, maar ook bij ziekte en overlijden. Daarmee uitstekend invulling gevend aan de rol van burgervader en -moeder. Natuurlijk is niet altijd alles door iedereen op de juiste waarde geschat, maar veel Puttenaren zullen goede persoonlijke herinneringen hebben aan de wijze waarop jullie met hen meeleefden.

Vorige week was nog in de Puttenaer te lezen hoe de familie Evers aan de Waterweg jullie meeleven na het afbranden van hun bedrijf en woning, door er gewoon te zijn, heeft gewaardeerd.

Ook met collectieve vreugde en verdriet leefden jullie beiden erg mee: Koninginnendag, Avondvierdaagse en Sinterklaas om maar eens drie bekende feestelijke evenementen in Putten te noemen.

Als bijzonder teken van meeleven met collectief verdriet noem ik de wijze waarop jullie zijn omgegaan met het oorlogsverleden van Putten, zowel plaatselijk, maar ook, als gezicht van onze gemeente in de contacten met o.a. Ladelund, Lidice, Telavog en Oradour sur Glane.

Jullie eerste officiële handeling in Putten, was op 2 mei 1997 het leggen van een krans bij het monument de Weduwe van Putten. Deze morgen legden jullie, als laatste officiële daad in het openbaar weer een krans bij het monument. Daarmee uitdrukking gevend aan jullie betrokkenheid bij onze inwoners.

Bij de 60 jarige herdenking van de Razzia noemde je de Razzia van ‘44 in jouw toespraak in de Oude Kerk, een olieverfschilderij met hier en daar nog natte plekken. Daarmee gaf je blijk van een groot invoelingsvermogen en betrokkenheid met de nabestaanden van de weggevoerde mannen.

Afgaande op de reacties die ik vorig jaar mocht horen over de 65-jarige herdenking, kan ik alleen maar zeggen dat die typering een hele rake bleek te zijn en dat nog steeds is.

4. Relativeren en gevoel voor humor

Ach, zei je als er weer eens iets in de krant stond, morgen wordt de vis er weer in verpakt. Boosheid en ergernis waren soms verbaal hoorbaar, maar nog vaker non-verbaal duidelijk zichtbaar.

Een goede grap kon je in de vergadering altijd wel waarderen. Gelukkig werd er in het college vaak gelachen, volgens jou is er op de Veluwe geen college te vinden waarin zoveel gelachen wordt en waar zo effectief vergadert wordt.

Zo was er ooit een plaatselijke journalist, die niet kon begrijpen dat de B&W agenda’s in Putten, vergeleken met andere gemeenten zo kort was en dat ruim voor 12:30 de vergaderingen afgerond waren.

Enfin: Jij legde hem onze werkwijze van paraafstukken en bespreek stukken uit, maar hij was niet overtuigd. Toe jij besloot de betreffende journalist dan maar alle stukken van parafenlijst en B&W-agenda toe te zenden en hij bedolven werd onder het papier, moest hij bekennen dat Putten inderdaad effectief werkte.

5. Richten op harmonieuze samenwerking en moet goed kunnen communiceren met alle geledingen in ambtelijk apparaat, MT, Raad en College:

Je weet dat om te kunnen communiceren er meerdere mensen nodig zijn en dat zenders en ontvangers op elkaar afgestemd moeten staan.

Het zenden van boodschappen ging en gaat jou erg goed af, jouw ontvanger moest zo af en toe even wel weer even op de goede frequentie afgestemd worden.

Handig hulpmiddel, om te bepalen of er aan de ontvangstknoppen gedraaid kon worden, was de kleur van je gezicht. Rood betekende niet aankomen heeft geen zin, naarmate de rode kleur wegtrok kon er aan de knoppen gedraaid worden, dat heeft in de samenwerking, zoals ik mij die herinner in het college altijd goed gewerkt.

Bij de samenwerking in het college is mij altijd een ding opgevallen en heb ik ook erg gewaardeerd. Als het college een besluit had genomen en er ontstonden naar aanleiding daarvan problemen, dan ging je pal voor het college staan, zonder aanziens des persoons.

Anderzijds ook weer niet zo vreemd, want voordat er ook maar iets van een discussie kon ontstaan had jij vaak al besloten, althans dat probeerde je en soms kon je het je bijna niet voorstellen dat sommige collegeleden een ander standpunt hadden.

Des te meer bijzonder is het, dat minimaal 95% van de collegebesluiten unaniem, werden genomen. Als aanvoerder van het team moesten ze het dan ook niet wagen om na een genomen besluit aan een van je spelers komen.

Kwaliteiten

1. Concentreren op hoofdlijnen van het gemeentelijk beleid

Je hebt een hartgrondige hekel aan muggenzifterij, spijkers op laag water zoeken, gemiesmaus, geneuzel of wat voor gezegden er ook maar te vinden zijn voor het uitputtend oplepelen van informatieve doch nutteloze informatie, zonder tot besluitvorming te komen.

Wat je zeker goed af ging was het sturen op afstand en dat bedoel ik letterlijk. Een idee dat bij jou opkomt moest ook direct worden gedeeld. Het schijn dat onze gemeentesecretaris je zelfs een belverbod heeft opgelegd tijdens je afwezigheid.

Gelukkig waren er nog meer collegeleden en als je die niet kon bereiken was daar ook nog het secretariaat. Vanuit Noord, Zuid, West en Oost Europa belde je er lustig op los. De introductie van de Nokia E90 waar je ook mee kon mailen, was in die zin helemaal geweldig.

Ik denk dat wij er op het thuisfront altijd in geslaagd zijn, jou op z’n minst te doen laten geloven dat wij iets met die telefoontjes en mails deden.

2. Goede ambassadeur naar andere overheden en pers

Jan, Je hebt Putten Internationaal op de kaart gezet. Wij zijn een van de weinige gemeenten, die feitelijk een portefeuillehouder buitenlandse zaken hebben. Projecten op het gebied van versterking lokale democratie in Roemenië en Servië, de vriendschapsbanden en contacten in Duitsland, Italië, Frankrijk, Tsjechië zijn door jou aangehaald of verstevigd. Contacten met de ambassades van Hongarije en Roemenie.

Jouw gastheerschap is onvolprezen, een uitnodiging van de gemeente Putten betekent een gastvrij, bijna koninklijk onthaal dat is voor het overgrote deel te danken aan de persoonlijke inzet van jullie beiden. Alle dank en waardering daarvoor.

Richting mede overheden en samenwerkingsverbanden als veiligheidsregio, RNV, wist jij zeer duidelijk aan te geven hoe Putten ergens over dacht. Dat werd je niet altijd overal in dank af genomen, maar soms kun je maar beter duidelijk dan beleefd zijn dat voorkomt de door jou zo verfoeide muggezifterij in een later stadium.

3. De zelfstandigheid van Putten ten volle verdedigen

Dat is goed gelukt. Je hebt wel eens geopperd de vrijstaat Putten uit te roepen, waarop ik aangaf dat ik dan wel de minister van Defensie wilde worden. Die plannen hebben het niet gehaald, maar Putten is prima in staat de haar opgedragen taken, al dan niet in samenwerking met andere gemeenten, uit te voeren. Dat wordt ook nog eens gedaan met een klein ambtenarencorps en met relatief weinig externe inhuur, zoals de rekenkamer onlangs nog concludeerde. Die houding van gewoon je werk doen en geen poeha,d aar heb jij de laatste 13 jaar een hele belangrijke bijdrage aangeleverd..

Putten groeide gestaag, in 13 jaar met bijna 2000 woningen en 1600 inwoners en bleef een prachtig dorp om in te wonen, te werken en te leven. Daarnaast heeft Putten een gemeentebestuur dat makkelijk benaderbaar is voor haar burgers. In ons gemeentehuis kun je nog, letterlijk zo doorlopen naar een burgemeester of wethouder. Daarmee ook aangevend dat wij dicht bij onze burgers willen staan en aanspreekbaar zijn, daarmee invulling willen geven aan de gemeente als eerste overheid.

Jan: Alles heeft zijn tijd. Vandaag het afscheid als burgemeester van Putten, voor jou en Matty de afsluiting van een heel belangrijk en groot deel van jullie leven en tevens het begin van een nieuwe levensfase. Jullie zitten beiden boordenvol met energie en plannen. Tegelijkertijd mogen jullie ook weten en beseffen, de woorden zoals Prediker die zegt:

Pred 3,11

“ God heeft alles wat er is de goede plaats in de tijd gegeven, en ook heeft Hij de mens inzicht in de tijd gegeven. Toch kan de mens het werk van God niet van begin tot eind doorgronden.”

Ik hoop dat jullie veel van jullie plannen voor de periode die komt mogen verwezenlijken. Een ding weet ik 100% zeker vervelen komt in jullie woordenboek niet voor. Achter de spreekwoordelijke geraniums zullen jullie uit jezelf niet gaan zitten.

Tot slot wil ik jullie de woorden meegeven van Saint Patrick

De Heer zij voor u

Om u de juiste weg te wijzen.

De Heer zij naast u

Om u in de armen te sluiten en te beschermen

Tegen gevaren van links en rechts.

De Heer zij achter u

Om u te bewaren voor gemene aanvallen

Van anderen.

De Heer zij onder u

Om, u te troosten als u verdrietig bent.

De Heer zij om u heen

Om u te verdedigen als mensen over u

Heen vallen.

De Heer zij boven u om u te zegenen.

Moge God zich over u ontfermen

Nu en altijd.

Jan en Matty: dank voor wat jullie de afgelopen jaren hebben gedaan voor Putten.

Cadeau

Bij een afscheid hoort een cadeau. Binnen de KKL-groep (Kleine Kale Leider) bestaande uit College, Griffie/Communicatie en secretariaat hebben wij ons afgevraagd wat geef je een burgemeester. Aanvankelijk dachten wij aan een stel kikkers voor in de nieuw aan te leggen vijver in jullie tuin.

Wij in Putten alle mogelijke kikkerleveranciers gebeld, want ja zomaar kikkers ergens vangen dat hoort niet een burgemeester geef je bijzondere kikkers. Geloof het of niet, maar wij konden slechts 19 groene kikkers en 1 brulkikker vinden. Dat vonden wij wat karig en bovendien wilden wij voorkomen dat je ons zou verdenken van bijbedoelingen

Nee het moest iets worden waar jullie beiden iets aan kunnen hebben en het liefst de hele familie van Putten, want die is na jullie installatie in Putten behoorlijk vruchtbaar gebleken en ik weet dat de kinderen en kleinkinderen graag bij opa en oma komen.

De KKL groep had een ander goed idee en dat werd in onze laatste collegevergadering alleen maar bevestigd. Jij begon over een bancaire crisis in Putten en dat ging niet over geld, want geld is een middel en geen doel en incidenteel-geld is er in gemeenteland altijd, structureel geld is een ander verhaal.

Nee het ging over een bankje, net buiten de bebouwde kom, waar overlast heerst. Nu geldt in de kom een verbod op blowen en alcohol drinken op de openbare weg. Kortom een lastige plek om tegen op te treden zo buiten de kom. En passant ging de discussie over het tekort aan bankjes in sommige delen van de gemeente en de gestileerde banken die bij een herinrichting het Fontanusplein zouden moeten opsieren. Zie daar de contouren van de Puttense bancaire crisis.

Wij willen een kleine bijdrage leveren aan het oplossen van deze crisis. Ondanks het feit dat jullie tuin deel uit maakt van de bebouwde kom, mogen en kunnen jullie er met een gerust hart op hangen en een glaasje drinken. De BOA’s hebben beloofd een oogje toe te knijpen.