Op maandagavond is er fractievergadering, maar er is ook een uitnodiging van de Brandweer. Ik stel voor dat ik naar de brandweer ga. Ik probeer het eerst te spelen alsof ik me daarvoor wel wil opofferen. Maar gelukkig hoef ik me niet anders voor te doen dan ik ben: de collega fractiegenoten gunnen het mij van harte dat ik naar de brandweer ga terwijl de fractie bezig is met de kadernota.

Bij de brandweerkazerne aangekomen, word ik begroet door een aantal brandweermannen die buiten staan te wachten totdat het tijd wordt voor het officiële gedeelte. Ook hier zijn de gesprekken in de wandelgangen belangrijk. Wat vinden de brandweermannen van een mogelijk verhuizing van de kazerne? En naar welke locatie gaat hun voorkeur uit? Ik hoef er niet eens naar te vragen, de mannen beginnen er zelf wel over. Hun standpunt is niet eensluidend en er worden veel genuanceerde opmerkingen geplaatst. Deze mannen zijn gewend na te denken alvorens ze iets doen of zeggen, en dat zal wel met hun werk te maken hebben. Ze hebben er dus ook geen moeite mee om te blijven zitten waar ze zitten. Over de huidig locatie wordt ook genuanceerd gedacht. Blijven heeft voordelen, maar ook nadelen. Het moeten omrijden om het centrum uit te komen is een belangrijk nadeel. Ook dat veel mannen niet (meer) in de buurt van de kazerne wonen is een nadeel. Voor- en nadelen worden evenwichtig afgewogen. Later bij de oefening wordt me duidelijk waarom deze mannen zo evenwichtig zijn.

Na de officiële toespraak van de burgemeester, die overigens veel korter is dan in welke raadsvergadering ook, gaan we naar buiten. Als we buiten zijn komen er twee brandweerwagens met loeiende sirenes en zwaailichten aangereden. Ook staat er op het plein voor de ingang van de kazerne een kapotte personenauto met een ‘gewonde’ pop erin. Als ik zou zeggen dat de auto defect is, zou ik te kort doen aan het uiterlijk van de auto. De brandweerwagens stoppen aan weerskanten van de personenauto en de mannen gaan direct aan het werk. Een van de mannen kruipt meteen achterin de auto. Er wordt ons als raadsleden verteld wat er allemaal gebeurt. De man die achterin de auto is gaan zitten houdt niet alleen de gewonde zijn hoofd vast voor mogelijke nekproblemen, maar probeert ook contact te maken met de gewonde. In dit geval lukt dat dus niet, want de pop reageert niet. Andere brandweermannen beginnen aan het ondersteunen van de auto zodat het ding zich niet meer kan verplaatsen. Stabiliseren van de auto is daar een goed woord voor en dat woord hoor ik vaak gebruiken door de brandweermannen. Eén van de mannen staat te praten met iemand van de ambulancedienst. Er wordt overlegd wat de beste manier is om de gewonde uit de auto te halen. Overleggen dus en niet zomaar aan het werk gaan. Elkaar helpen is een belangrijk gegeven. Belangrijk bij het stabiel maken van de auto is bijvoorbeeld dat je de banden leeg laat lopen, maar niet zo dat de politie later niet meer kan zien welke wel en niet vanzelf leeg is gelopen, of al leeg was voor het ongeluk. Er is ook altijd een van de mannen die de veiligheid van zijn collega’s in de gaten houdt. Glas wegvegen. Losgemaakte wrakdelen aan de kant leggen. Een kleed leggen over een kapotte ruit zodat niet een collega zijn handen er aan openhaalt. Kortom, nadenken voor je iets doet.

Dan wordt aanstalten  gemaakt om het dak van de auto eraf te halen, maar ook hier wordt eerst weer overlegd. Wat is een goede plaats om te gaan knippen bij dit merk en type auto? Waar loopt er geen bedrading die voor nog meer problemen kan zorgen, bijvoorbeeld door vonken te maken? Bij dit werk wordt gebruikgemaakt van gereedschappen die in de brandweerauto liggen. En die worden er niet één voor één uit opgehaald. Brandweerman Hans Mol heeft hier een schitterende kar voor gemaakt, met alles erop en eraan. Allerlei soorten gereedschap die nodig zijn voor de bevrijding van gewonden zitten op deze zeer vernuftig uitgedachte kar. De minister van Binnenlandse zaken was zo onder de indruk van deze uitvinding, dat Hans Mol hiervoor een prijs heeft ontvangen die door de minister persoonlijk is uitgereikt. Hans Mol heeft nog meer uitgevonden, maar die uitvindingen kan ik niet zomaar uitleggen, daar heb je eigenlijk beelden en schema’s voor nodig, of je moet het hem gewoon zien doen. Het knappe van die uitvindingen is niet dat de constructies zo ingewikkeld zijn, maar juist dat ze de eenvoud van het meesterbrain hebben. Er valt  nog wel meer te vertellen over alle aspecten van het brandweerwerk. En dan heb ik nog niet eens een echte brand gezien (gelukkig maar). Een brandweerman is een veelzijdige vrijwilliger die heel wat uren in oefenen en trainen moet steken. De brandweerman heeft het soms ook emotioneel zwaar. Maar door hun evenwichtigheid en hun professionaliteit  stralen ze betrouwbaarheid uit. Er ontgaat deze mannen niet veel. De ernst van hun werk maakt ook dat ze geen mensen zijn die snel een oordeel klaar hebben. Te vaak maken ze mee dat het anders kan gaan dan je denkt. Zal iemand het ongeluk overleven, zijn er mensen omgekomen in dat brandende huis?

Als de pop uit het wrak is bevrijd gaat er een gejuich op onder de mensen die staan toe te kijken. Dat zal niet vaak gebeuren, terwijl het wel een knap stukje samenwerken is. We mogen nu naar het wrak lopen en er wordt in detail uitgelegd wanneer wat is gedaan. Ook mogen we zelf knippen en dat valt nog niet mee. Het gereedschap is zwaar, je moet goed uitkijken waar je knipt. Het is inspannend werk dat je geconcentreerd moet doen.

Als ik moe van alle inspanning naar huis fiets, voel ik me wel een stuk veiliger in Putten. Er zijn betrokken mannen die veel tijd in hun vrijwilligerswerk stoppen, om mij te helpen als ik in bijzondere omstandigheden verkeer. Deze mannen zijn belangrijk voor onze samenleving. Laten we hen met respect behandelen, ze zijn het meer dan waard.