Deze week stond bij de commissie Middelen de regionalisering van de brandweer op de agenda. Van de hulpverleners in ons land is de brandweer wel het meest populair, denk ik. De voor het merendeel vrijwillige brandweermannen en vrouwen helpen mensen bij dag en nacht. Auto-ongelukken, branden en rampen, de brandweer is erbij met professionele hulp en apparatuur.  De brandweer in ons land heeft 5.000 mensen als beroepspersoneel in dienst en ongeveer 22.000 vrijwilligers (bron: burgemeester Van Putten tijdens de commissievergadering).

De brandweer wordt op het moment gereorganiseerd. De brandweer wordt in regio’s ingedeeld en gaat over de grenzen van de gemeente heen werken. Zoals de commandant het zei: we gaan slachtoffers helpen zo snel en goed als mogelijk is, en we gaan niet eerst kijken in welke gemeente het is. Elke seconde telt. Schaalvergroting levert volgens de minister voordeel op.

Jaren geleden is ook de politie gereorganiseerd. Dat zal ongetwijfeld voordeel hebben opgeleverd. Betere samenwerking, efficiënter omgaan met materiaal. Als inwoner heb je daar voordeel bij. Besparingen bij de politie en brandweer zijn natuurlijk altijd welkom. Politie en brandweer zijn diensten die veel geld kosten aan personeel en materiaal en ze leveren niet zichtbaar iets op. Althans, ze leveren niet direct geld op. Hun werk is natuurlijk wel te zien. En dat zal ook vaak inhouden dat ze ons iets besparen: schade, ziektekosten, verdriet. Maar iedereen voelt: dat geld is hierbij niet het belangrijkste.

In het dorp waar ik opgroeide, woonde de wijkagent ook in de wijk waarin hij werkte. Hij was betrokken bij de gemeenschap waar hij werkte en woonde. Je zag hem bij voetballen of in de supermarkt. Hij was vader van de kinderen met wie je speelde. Nu is de wijkagent alleen maar een politieagent die zijn werk doet. Hij woont meestal in een andere plaats. Maar is die politieagent nog wel betrokken bij de gemeenschap waar hij werkt? Toen ik een nacht op stap ben geweest met de wijkagent, kreeg ik de indruk dat dit wel zo was. Maar of dat altijd zo is weet ik niet. Het lijkt me in elk geval dat je veel meer inspanning moet leveren om zo’n gemeenschap te leren kennen.
Toen deze zomer de ambulance de Kraakweg niet kon vinden, wist ook de politie niet waar de Kraakweg was, althans niet het huis waar het om ging. Maar als die politieagent nu in die wijk had gewoond, had hij dan niet beter de weg geweten?

Waar we volgens de burgemeester vuurbang voor moeten zijn, is dat de brandweer op een grotere afstand van de bevolking van Putten komt te staan. ‘Ik ben regionaal medewerker van de brandweer.’ Voelt u de afstand? Het is nu al moeilijk om aan vrijwilligers te komen. En de praktijk wijst uit: hoe minder de brandweer aan het eigen dorp verbonden is, hoe minder vrijwilligers er komen. Uiteindelijk kon regionalisering dus wel eens duurder uitpakken, omdat er meer beroepsmensen nodig zijn. Maar de voornaamste zorg is, dat er een stuk kennis van de plaatselijke situatie wegvalt. Het was van de burgemeester een vurig betoog, met hart voor de gemeente Putten. Zorg om de veiligheid van onze gemeente.
Bij de indeling van de ambulanceposten in onze provincie geeft de provinciale overheid aan dat er een ambulancepost moet komen in Putten. Maar de ondernemer die het vervoer regelt voor de zorgverzekeraar vindt dat niet nodig. Een andere indeling van ambulanceposten levert de ondernemer meer voordeel op. De ondernemer heeft het niet over de zorg, maar over het bedrijfsvoordeel – waar ik dan ook voordeel van zou hebben, in geld dan. Maar gaat het mij daar wel om, als ik het over de zorg heb?

Hier hebben we dus drie vormen van hulpverlening op een rijtje, waarop je als plaatselijke overheid weinig of geen invloed kunt uitoefenen. Ambulances zijn de verantwoordelijkheid van de zorgverzekeringen. De politie wordt aangestuurd door de korpschef en dat is niet altijd de plaatselijke burgemeester. De brandweer wordt binnenkort de verantwoordelijkheid van de regiocommandant. De burgemeester heeft gelijk: ik word er ook een beetje bang van. Zouden ze daar in Den Haag de problemen van een dorp wel kennen, of denken ze daar alleen maar in grotestadsproblematieken. Laten we hopen dat vuurbang niet doodsbang wordt!

Zorg en veiligheid zijn commercieel geworden. Schaalvergroting en efficiëntie zijn de woorden waar het omdraait. Het is niet meer te betalen, wordt er dan gezegd. We geven een hoop geld uit aan luxe artikelen. Maar de zorg om de medemens dan, waar is die dan? Als gemeenteraadslid probeer je daar iets aan te doen. Vaak genoeg loop je op tegen landelijke regelgeving en tegen de plannen van een minister die ver weg in Den Haag zit en zich weinig lijkt aan te trekken van de problemen die een lokale bestuurder tegenkomt.

Ook bij de afgelopen dagen gehouden algemene beschouwingen krijg je niet een inspirerend gevoel, dat kabinet en Tweede Kamer vol enthousiasme de problemen te lijf gaan. Het lijkt wel een wet bij de overheid: eerst maar onderzoeken en dan iets doen. Kom uit Den Haag maar eens op onderzoek in Putten!